Wat is fermenteren?

Fermentatie is van oudsher een methode om voedingsmiddelen houdbaar te maken, zodat je ze niet weg hoeft te gooien. Onze voorouders waren omdat de voedingsmiddelen soms schaars waren, al bezig met duurzaamheid. Toen om zelf ook in leven te blijven en nu eigenlijk ook weer in een wereld waar te veel mensen leven en de balans tussen natuur en industrie niet meer in evenwicht is.

Maar even terug naar fermentatie. Hoe werkt dat nu precies?
Het is kort gezegd een proces waarbij bacteriën, schimmels en gisten gebruikt worden om een voedingsmiddel te maken. Bij fermentatie zorgen bacteriën, schimmels of gisten voor het omzetten van stoffen in een product, waardoor de zuurgraad, smaak, geur of uiterlijk verandert. Dit proces noemen we ook wel fermenteren. Enzymen zijn eiwitten die bepaalde reacties mogelijk maken of versnellen.

Bij het maken van verschillende levensmiddelen vindt fermentatie plaats. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij yoghurt, kaas, bier, brood, tempé, wijn, zuurkool, kimchi, sojasaus, droge worst en azijn. 

Bij sommige producten zijn de micro-organismen toegevoegd (ook wel aangeduid als starters) en bij anderen vindt fermentatie spontaan plaats. Fermentatie kan zowel met als zonder zuurstof plaatsvinden.

Fermenteer op een veilige manier
Gefermenteerde producten die je in de winkel koopt zijn veilig. Ook de gebruikte bacteriën, schimmels en gisten die bij de fermentatie betrokken zijn kunnen geen kwaad. Bedrijven moeten voldoen aan strenge wettelijke eisen op het gebied van voedselveiligheid.

Hoe doe je het zelf?
Als je producten zelf wilt fermenteren zijn er wel een aantal zaken waar je rekening mee moet houden. Als de fermentatie niet op de juiste manier wordt uitgevoerd, kunnen er ziekmakende bacteriën ontstaan. De botulisme bacterie (Clostridium botulinum) is hier een bekend voorbeeld van. 

Als je wilt beginnen dan is het fermenteren van groente het makkelijkst en veiligst om te doen. En check gewoon tijdens het proces als het zuur wordt, dan doe je het goed! Het is belangrijk om altijd hygienisch te werken als de thuis fermenteert. Gebruik schone materialen en was je handen goed om besmetting te voorkomen.

Zie ook het filmpje van een fermentatie expert  



Je kunt nu zelf beginnen met fermenteren op internet vind je veel inspirerende voorbeelden. 

Om het je gemakkelijk te maken heb ik een aantal leuke doe-het-zelf kits in de webshop >>